สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) เห็นความสำคัญของการจัดทำมาตรฐานผลิตภัณฑ์อัญมณีและเครื่องประดับของไทย จึงได้ร่วมกับ สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) จัดทำกำหนดมาตรฐานและแก้ไขปรับปรุงมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับ โดยในเบื้องต้นได้พิจารณาจัดทำมาตรฐานข้อแนะนำคุณภาพอัญมณี 2 ชนิด คือ ทับทิม และไพลิน เพื่อให้สามารถสื่อสารร่วมกัน และนำไปประยุกต์ใช้ในภาคอุตสาหกรรม อีกทั้งมีความสอดคล้องกับมาตรฐานสากล มีความเหมาะสม และทันกับความก้าวหน้าในปัจจุบัน

นางวิลาวัณย์  อติชาติ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ กล่าวว่า “อุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับของไทย นับเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่มีศักยภาพในการผลิตและพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อใช้ในประเทศและเพื่อการส่งออก ที่มีส่วนช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศได้เป็นอย่างดี  ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2551 มีมูลค่าการส่งออกสูงถึง 118,190.28 ล้านบาท คิดเป็นการขยายตัวถึงร้อยละ 77.87 เมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันในปีก่อน โดยอยู่อันดับที่ 4 ของสินค้าส่งออกของไทย ตลาดส่งออกที่สำคัญของอัญมณีและเครื่องประดับไทย ได้แก่  ฮ่องกง ออสเตรเลีย สหรัฐอเมริกา สวิตเซอร์แลนด์ และอิสราเอล เป็นต้น ทั้งนี้ ทับทิมและไพลินนับเป็นสินค้าที่มีสำคัญในอันดับต้นๆ ที่ไทยสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งออกไปยังต่างประเทศทั้งในรูปของพลอยที่เจียระไนแล้ว รวมถึงการเป็นอัญมณีที่ตกแต่งอยู่บนตัวเรือนเครื่องประดับแท้ แม้ว่ามูลค่าการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับดังกล่าวจะมีอัตราการเติบโตอยู่ในระดับที่ค่อนข้างสูง แต่ในปัจจุบันอุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับของไทยยังต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนหลายประการ ไม่ว่าจะเป็นภาวะการชะลอตัวทางเศรษฐกิจของประเทศผู้นำเข้าสำคัญอย่างสหรัฐอเมริกา ราคาวัตถุดิบที่ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง การแข่งขันในตลาดโลกทั้งด้านการค้า เทคโนโลยีการผลิต การออกแบบสินค้าที่กำลังทวีความสำคัญมากยิ่งขึ้น

ดังนั้น หนึ่งในกลยุทธ์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก ประเทศไทยจึงต้องมุ่งเน้นการส่งเสริมให้มีระบบการรับรองคุณภาพมาตรฐาน และระบบการประกันคุณภาพอัญมณีและเครื่องประดับให้เป็นที่ยอมรับ รวมทั้งผลักดันให้มีการพัฒนาสินค้าอัญมณีและเครื่องประดับมีมาตรฐานที่เชื่อถือได้ เพื่อเพิ่มมูลค่าการส่งออกสินค้าได้อีกทางหนึ่ง”

ในการจัดทำร่างมาตรฐานครั้งนี้ คณะผู้วิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) ได้นำผลงานวิจัยที่เกี่ยวกับการจัดทำมาตรฐานอัญมณีของสถาบันมาใช้เป็นพื้นฐาน โดยได้มีการ บูรณาการทำงานร่วมกันกับผู้ที่เกี่ยวข้องในทุกภาคส่วน ทั้งผู้ประกอบการจากภาคเอกชน และนักวิชาการจากหน่วยงานภาครัฐ และทีมนักวิจัยจากสถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน) จัดทำเป็นร่างมาตรฐานดังกล่าว พร้อมทั้งมีการกลั่นกรองจากคณะผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับการแต่งตั้งจากสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ซึ่งในเบื้องต้นสถาบันได้จัดประชุมระดมความคิดเห็นในกลุ่มย่อยไปแล้วชั้นหนึ่งเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2551 ณ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม และเพื่อให้ร่างมาตรฐานข้อแนะนำการจัดระดับคุณภาพทับทิมและไพลินมีความสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น  สถาบันโดยความร่วมมือของสำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม จึงได้จัดประชุมขึ้นอีกครั้งในวันวันที่ 7 สิงหาคม 2551 ระหว่างเวลา 09.30-16.30 น. ณ  ห้องรัตนโกสินทร์ (ชั้น 1)  โรงแรมนารายณ์  กรุงเทพมหานคร เพื่อนำเสนอร่างรายงานและรับฟังความคิดเห็น ตลอดจนข้อเสนอแนะต่างๆ จากผู้เข้าร่วมประชุม เพื่อที่จะนำไปพิจารณาปรับปรุงแก้ไขให้ร่างมาตรฐานข้อแนะนำการจัดระดับคุณภาพทับทิมและไพลินมีความครบถ้วน สมบูรณ์  อันจะก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่ออุตสาหกรรมอัญมณีและเครื่องประดับไทยทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อไป